Jak możemy Ci pomóc?

Blog

Prawo karne – charakterystyka najważniejszych rozwiązań

Spis treści

Wstęp

Nie ma wątpliwości, że odpowiedzialność karna jest najsurowszą spośród rodzajów odpowiedzialności prawnej, jaka może dotknąć każdego z nas. Obok niej można by wymienić chociażby odpowiedzialność cywilnoprawną, administracyjną czy dyscyplinarną. Jednak sankcje wymierzane w tych trybach z pewnością nie są tak dotkliwe, jak np. pozbawienie wolności w  wyniku umieszczenia skazanego w zakładzie karnym. Co więc należy wiedzieć o odpowiedzialności karnej?

Przestępstwa a wykroczenia – podobieństwa i różnice

Odpowiedzialność karna w polskim systemie prawa może zostać poniesiona z powodu popełnienia dwóch podstawowych typów czynów zabronionych: przestępstw i wykroczeń. Oczywiście przestępstwa oraz wykroczenia można podzielić na dalsze kategorie. Chociażby na przestępstwa ścigane z oskarżenia publicznego oraz przestępstwa prywatnoskargowe czy też ze względu na rodzaj chronionego dobra, jak np. wykroczenie skarbowe bądź przestępstwo skarbowe.

Jednak kiedy analizujemy temat „przestępstwa a wykroczenia” wśród najważniejszych różnic pomiędzy nimi należy wskazać: wagę czynu oraz dolegliwość grożącej za niego sankcji. W grupie przestępstw znajdują się najpoważniejsze przekroczenia prawa: zabójstwo, ciężki uszczerbek na zdrowiu, handel ludźmi, uporczywe nękanie, zgwałcenie. Natomiast wykroczenia dotyczą drobniejszych kwestii – choć często same czyny określane mianem wykroczeń są podobne do przestępstw. Popularne wykroczenia to m.in. naruszenie przepisów porządkowych, zaśmiecanie miejsc publicznych czy wykroczenia drogowe, np. przekroczenie dozwolonej prędkości.

Trzeba pamiętać, że – w zależności od okoliczności – dany czyn może zostać uznany za przestępstwo bądź za wykroczenie. Dobrym przykładem takiego stanu rzeczy jest chociażby kradzież. Kiedy kradzież jest przestępstwem a kiedy wykroczeniem? Wszystko zależy od tego, jaka jest wartość skradzionej rzeczy. Jeżeli jest ona mniejsza niż 500 złotych będzie stanowić wykroczenie; jeżeli zaś wyższa – przestępstwo. W każdym razie za wykroczenie sprawcy grozi co najwyżej areszt nie dłuższy niż 30 dni, chociaż najczęściej wymierza się za nie grzywnę. Natomiast w przypadku popełnienia przestępstwa może zostać orzeczone nawet dożywotnie pozbawienie wolności.

Kiedy ponosi się odpowiedzialność karną?

Kodeks karny oraz Kodeks wykroczeń to  podstawowe ustawy, w których określono, jakie czyny stanowią przestępstwa i wykroczenia. Jednocześnie należy pamiętać, że w każdym z tych Kodeksów – nawiasem mówiąc w podobny sposób – ustawodawca określił na jakich zasadach ponosi się odpowiedzialność karną i wykroczeniową. Okazuje się, że samo popełnienie czynu zabronionego nie oznacza jeszcze kary, a tym bardziej wymierzenia jej w określonym rozmiarze, liczonym np. wysokością grzywny czy długością lat pozbawienia wolności.

Zanim sąd udziela odpowiedzi na pytanie jaka powinna być kara, zawsze bada czy sprawca w ogóle może ponieść odpowiedzialność karną. Niejednokrotnie okazuje się, że co prawda popełnił on czyn zabroniony, jednak był np. niepoczytalny lub działał w stanie wyższej konieczności. W każdym razie od wykrycia sprawcy do jego ukarania zawsze jest długa droga. Wyjątkiem od tej reguły są właściwie jedynie najpowszechniejsze wykroczenia, przykładowo drogowe, kiedy sprawca decyduje się przyjąć mandat. W innych okolicznościach trzeba przeprowadzić postępowanie, w ramach którego sprawcy przysługuje możliwość obrony.

Nie należy zapominać o prawie do obrony

Jedną z podstawowych zasad – zarówno Kodeksu postępowania karnego, jak i Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia – jest konieczność zagwarantowania oskarżonemu o popełnienie przestępstwa lub obwinionemu o wykroczenie, prawa do obrony. Z tego względu zawsze oskarżony/obwiniony może przywoływać wszelkie okoliczności na swoją korzyść; powoływać świadków i wnioskować o przeprowadzenie innych dowodów, a także skorzystać ze wsparcia adwokata. Ostatnie tych rozwiązań jest dobrym posunięciem właściwie w każdej sprawie – także wówczas, gdy postępowanie nie dotyczy najpoważniejszych przestępstw, ale czynów zdecydowanie mniejszego kalibru.

Adwokat – dzięki swojej wiedzy i doświadczeniu – jest w stanie w pełni profesjonalnie poprowadzić obronę, podejmując najbardziej adekwatne kroki, zmierzające do uzyskania optymalnego rozstrzygnięcia dla swojego klienta. Owszem, uniewinnienie nie zawsze jest możliwe. Jednak w większości spraw właściwa obrona prowadzi do znacznego zmniejszenia wymiaru kary, co już samo w sobie jest dużym sukcesem. Stąd skorzystanie z pomocy adwokata jest dobrym sposobem na zminimalizowanie negatywnych skutków popełnienia czynu zabronionego.

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

You may use these <abbr title="HyperText Markup Language">html</abbr> tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*